Internationale solidariteit

Panama

Bijgewerkt: 10/01/2012.

Een metaalarbeider in Panama

Het onderstaande gesprek met Francis Gomez werd in de krant La Libre van 8 februari 2010 afgedrukt. De interviewer was Frédéric Chardon.

Het hoofd van ABVV Metaal Luik-Luxemburg kwam toen net terug uit Panama. De socialistische vakbond ontwikkelt er het “vakbondsbewustzijn”.

Francis Gomez is de dynamische baas van ABVV Metaal Luik-Luxemburg. Hij heeft net een reis van een tiental dagen in Panama achter de rug. Niet echt een plezierreisje: de metaalarbeiders (Metaalarbeiders Wallonië-Brussel) leider er al twee jaar de toekomstige kaderleden op van een vakbondswerking die dichter aanleunt bij de Europese normen.

Francis Gomez legde uit waarom MWB zich in dit avontuur heeft gestort, op eigen kosten en steunend op het Charter van Quaregnon. 

Waarom zijn de metaalarbeiders op eigen kosten aanwezig in Panama?

Sinds de tijd van André Renard onderhouden de metaalarbeiders een eigen netwerk van internationale relaties. In Panama bleek er een opvallende behoefte aan eenmaking van de vakbonden aanwezig. Meestal verlenen Belgische en Europese fondsen voor ontwikkelingssamenwerking subsidies voor een dergelijk project. Daarvoor gelden natuurlijk voorwaarden en criteria. Eén ervan luidt dat het bruto binnenlands product (BBP) van het land in kwestie een bepaalde grens niet mag overschrijden. Panama zit er net boven. Het is een land met enorme inkomsten, afkomstig van het kanaal en het feit dat Panama een fiscaal paradijs is. Dat levert een hoog BBP op, maar de rijkdom wordt niet herverdeeld onder de mensen!

Wijst het gebrek aan herverdeling op het falen van de lokale vakbonden?

Om historische redenen zijn de Panamese vakbonden heel nationalistisch. Zij verzetten zich samen tegen de overheersing door de VS. Toen het kanaal in 2000 aan het land werd teruggegeven, viel het gemeenschappelijk vakbondsfront uit elkaar. Maar sinds 2007 worden de geldstromen uit de activiteiten van het kanaal nog alleen besteed aan de verbreding ervan. Daardoor is de levensstandaard sterk gedaald.

Wat doen de metaalarbeiders concreet aan deze problemen?

De Panamese organisaties zijn bijvoorbeeld ongelooflijk gepolitiseerd. Wij hebben ze moeten uitleggen dat onafhankelijkheid een absolute noodzaak voor de vakbondsstrijd is. Je moet als vakbond loskomen van de mensen die de staat besturen om echt eisen te kunnen stellen. Er is nog ontzettend veel werk. Zo bestaan er bijvoorbeeld geen collectieve arbeidsovereenkomsten. Wij geven ook cursussen basiseconomie die onontbeerlijk zijn bij onderhandelingen. De vakbondsmensen kenden zelfs het begrip inflatie niet. Wij hebben ze geleerd de economie te analyseren en de vakbondsbegrippen te hanteren. Wij moesten ook uitleggen hoe de staat functioneert en hoe je als vakbond sociale veranderingen kunt verwezenlijken.

Wat zijn de resultaten van deze opleidingen?

De MWB richtte er 6 maanden geleden de eerste school voor vakbondskaderleden op. Zoals gezegd zijn de vakbonden heel nationalistisch en weigeren ze om zich aan te sluiten bij buitenlandse werknemers. Maar als je zo aan vakbondswerking moet doen, kan je beter meteen stoppen. Wij hebben hen uitgelegd waarom dit moet veranderen en het zal veranderen! Dankzij onze actie werd de eerste staking in de privésector in de Panamese geschiedenis georganiseerd, in een melkfabriek. Dit is een succes, want de stakingsprocedure is heel zwaar: alle werknemers worden één voor één bij een overheidsambtenaar geroepen die ter plaatse komt. Zij moeten dan verklaren of ze al dan niet achter de staking staan. Het risico bestaat dat er dan druk op hen wordt uitgeoefend.

Is er ook een politiek aspect aan de aanwezigheid van de metaalvakbond ? 

Zoals Louis Michel verklaarde: de democratie van een land meet je af aan de mate van vakbondsvrijheid. In Panama zien de mensen geen verschil tussen links en rechts. Links is voor hen een mythe. Dat is Lula, Chavez, Cuba. Bij verkiezingen kan Panama kiezen tussen rechts en uiterst rechts. Onze lesgevers hebben uitgelegd wat dat betekent, politiek links zijn.

Hoe ziet het vervolg eruit?

 Ik had er tijdens die paar dagen ter plaatse ontmoetingen met de drie vakbondsorganisaties: de communisten, Convergencia Sindical en de vakbond van de openbare diensten. Wij hebben de MWB-opleidingen van de voorbije twee jaar besproken. Vervolgens moeten zij in een eengemaakt vakbondskader een echt vakbondsproject uitwerken. Dit moet over een jaar tot een congres leiden waarop een gemeenschappelijk manifest zal worden gepresenteerd.