Een ander Frankrijk (Europa) is mogelijk!

Frankrijk bruist van het leven. Frankrijk is opstandig oftewel 'insoumise'. Als we de republikeinse en sociaaldemocratische voorverkiezingen meetellen en ook de parlementsverkiezingen niet vergeten, zullen de Fransen zes maal de kans gehad hebben hun beslissende stem uit te brengen. Een oude democratie met een blakende gezondheid, als u het mij vraagt!

Editorial van Nico Cué, 21/04/2017.

De campagne woedt in volle hevigheid. Verrassende plotwendingen volgen elkaar in ijltempo op. Het lijdt geen twijfel: het debat lééft. De media worden bang. De angst voor rood slaat weer toe. Zou dat geen goed teken zijn?

Onze bedrijven serveren al minstens dertig jaar dezelfde kost: soberheid, niet-aflatende en ongelijke inspanningen, en de belofte dat alles morgen, al dan niet overmorgen, beter wordt. Het resultaat is een toekomst die nog meer angst met zich meebrengt, de zekerheid dat onze kinderen minder goed zullen leven, een gestage toename van de ongelijkheid. Niet iedereen eet droog brood… Het beeld van de crisis als tunnel met een einde dat ergens in de verte zou opdoemen, heeft een knauw gekregen. Consensus noch heilig verbond behoren nu tot de mogelijkheden: Het is duidelijk dat niet iedereen in hetzelfde schuitje zit! De samenleving is diep verdeeld. Dat is de balans van een generatie van heersend en heerszuchtig liberalisme. 

 
Het grootschalige onderzoek ‘Noir, jaune, blues 2017’ (1) die Survey & Action uitvoerde voor de stichting ‘Ceci n’est pas une crise’ geeft in grote lijnen weer hoe diep de aardverschuivingen in de maatschappij gaan. Het vertrouwen in de ‘instellingen’ – waaronder de vakbonden! – kwijnt weg. Organisaties met een verticale top-down structuur liggen niet goed meer in de markt. Samenwerking maakt weer het mooie weer. Deze verschuivingen duiken stilaan op in het politieke landschap. Verkiezing na verkiezing… Wat zich vertaalt in onthouding of in een herschikking van het klassieke landschap. De vlucht naar het politieke centrum is voorbij, en de polarisering die tot het verleden leek te behoren, is terug. En niet zo’n beetje…

Op het verkeerde been…
De Franse verkiezingscampagne toont dit met veel theatraliteit aan. We zien hoe de uittredende president in volle vlucht zijn vleugels verliest. Hij heeft er zeker deel aan. Bankiers en ‘markten’ mengen zich in de campagne wanneer blijkt dat Mélenchon uit de polls komt als ‘nuttige stem’. Iedereen die wat uit het oog verloren was dat financiën nog altijd aan politiek doen, is eraan voor de moeite. Voor ‘vrienden’ en valse ‘vijanden’ van extreem rechts, is de partij geen probleem (meer) in de tweede ronde. ‘La France insoumise’ is dat wel. Daarmee is alles gezegd.  

De Franse media zijn in handen van een club miljardairs die als de pest zijn voor verandering. En vinden dat de koek niet mag gedeeld worden. Columnisten, hun ‘waakhonden’, laten hun pen dus los op de andere ‘extremist’, de andere ‘populist’. Ze vergeten echter hoezeer ze er zelf toe bijgedragen hebben dat Le Pen, fascist net zoals haar vader, een ‘respectabel’ iemand werd.  

In sterk geformatteerde tv-debatten spant de politieke kaste samen tegen de kandidaat van het onaanvaardbare, maar wel met een bepaald respect. Dit ‘onderonsje’ is weer een bevestiging van haar statuut van ‘comfortabele duivel’… Tot een linkse ‘dwerg’ besluit om de codes te doorbreken en de vuile was van rechts uit te stallen. Om vervolgens te besluiten dat de werknemers geen arbeidersimmuniteit hebben. Sterk moment. Ontmaskerd, Le Pen! De ‘anti-systeem’ kandidaat maakt misbruik van de privileges die verbonden zijn aan haar statuut, met een twist in de polls tot gevolg. De onstuitbare opmars van marineblauw komt tot stilstand. Ze zal het Poutou betaald zetten, met een misprijzen dat hem zelfs aanvalt in zijn werknemersstatuut. Een arbeider bij de ‘groten’, kan dat zomaar? En zijn hemd dan…

Deze campagne zegt veel over de stand van onze sociale verhoudingen. Terzelfder tijd, ver weg van de dominante media, verovert Mélenchon sociale media waarmee de dominante klasse nog niet goed overweg kan. Hij spreekt jongeren aan. Die naar zijn meetings gaan… met een massale opkomst! In Lille waren ze met z’n 25.000 en stonden ze tot buiten de zaal. En meer dan een kwart miljoen mensen volgden zijn speech op YouTube.

Een sprankje hoop in de duisternis. Andere politieke perspectieven worden mogelijk. Dit optimisme komt ook naar boven in ‘Noir, jaune, blues 2017’, wanneer de enquête de toenemende massa en de opkomende kracht aanhaalt van de burgers wiens engagement nog niet vaak de media haalt, maar die de toekomst stilaan aan het heruitvinden zijn. ‘Wat deze individuen het meest kenmerkt is het idee dat we niet gedoemd zijn om te ondergaan, dat we de zaken kunnen veranderen, dat we zelf iets kunnen doen, zelfs al is dat vandaag vooral op lokaal niveau…’.

Tijd om op te staan!

Nico Cué
Secretaris-generaal

(1)    http://www.cecinestpasunecrise.org/noir-jaune-blues-2017-1ers-resultats/